استان کرمان به عنوان زادگاه سردار دلها و یکی از کانونهای اصلی تفکر انقلابی، توانسته است با بهرهگیری از ظرفیتهای عظیم مردمی و ساختارمند کردن آموزشها، به قطب آموزش بیانیه گام دوم انقلاب در کشور تبدیل شود.
دلایل پیشگامی استان کرمان و تبدیل شدن آن به یک الگوی ملی در این زمینه، با رویکرد آموزش مردمی و جامعهمحور به شرح زیر است:
1. برنامهریزی برای آموزش در مقیاس وسیع
یکی از بارزترین شاخصهای پیشگامی کرمان، هدفگذاری کمی و کیفی کلان است. طبق گزارشهای منتشر شده از مسئولین جبهه مردمی گام دوم انقلاب در استان کرمان، برنامهریزی مدونی برای آموزش هزاران نفر از جوانان کرمانی تا پایان سال و توسععه در سال 1405 صورت گرفته است.
اهمیت: این حجم از آموزش در سطح یک استان، نشاندهنده خروج از اقدامات نمادین و ورود به مرحله عملیاتی و کادرسازی انبوه است. وقتی آموزش از حالت نخبگانی خارج شده و به بدنه عمومی جامعه تزریق میشود، تحول واقعی شکل میگیرد.
2. نظام آموزشی سطحبندی شده و تخصصی
برخلاف بسیاری از مناطق که آموزش بیانیه صرفاً به روخوانی یا همایشهای عمومی محدود شده است، در کرمان یک نظام پلکانی و تخصصی طراحی شده است. این سطوح عبارتند از:
چرا این الگوست؟ زیرا چرخه آموزش در آن کامل است؛ یعنی یادگیرنده امروز، به مدرس فردا و مسئولیتپذیر گام دوم تبدیل میشود و این چرخه به صورت خودجوش و درونزا ادامه مییابد.
3. جوشش مردمی و مشارکت خودجوش
نقطه قوت و تمایز اصلی مدل کرمان، تکیه بر ظرفیتهای مردمی به جای اداره محوری و بودجههای سنگین دولتی است.
4. همافزایی دستگاهها و نهادهای انقلابی و فعالان مردمی
در مدل کرمان، یک پیوند استراتژیک و هوشمندانه بین مردم ، دستگاهها و نهادهای انقلابی ایجاد شده است. دستگاهها و نهادها نقش تسهیلگر و پشتیبان را ایفا میکنند و مردم نقش مجری و میداندار را بر عهده دارند. این همافزایی باعث شده تا از موازیکاری جلوگیری شده و تمام توان استان در این جهت متمرکز شود.
5. تبدیل شدن به مرکز صدور گواهی و استانداردسازی
کرمان تنها به آموزش اکتفا نکرده، بلکه به سمت استانداردسازی پیش رفته است. وجود فرآیندهای ارزشیابی دقیق و اعطای گواهینامههای معتبر (حضور، پایان دوره، مربیگری و جوانان مسئولیتپذیر) باعث شده تا این آموزشها الگو شده و جدی گرفته شوند. این ساختار منظم باعث میشود سایر استانها بتوانند از سرفصلها و استانداردهای تدوین شده در کرمان به عنوان یک الگوی مرجع و قابل استناد استفاده کنند.
6. عدالت آموزشی و تمرکززدایی (آموزش در دل محلات)
یکی از ویژگیهای بارز رویکرد مردمی در کرمان، خروج آموزش از مراکز استان و سالنهای همایش شیک و ورود آن به مناطق کمبرخوردار، حاشیه شهرها و روستاهاست. مربیان تربیت شده در این طرح، به عنوان سفیران گام دوم به دل محلات میروند و عدالت آموزشی را در توزیع دانایی انقلابی محقق میکنند.
7. حلقه وصل آموزش و حل مسئله (آموزش کاربردی)
در الگوی کرمان، آموزش انتزاعی نیست. جوانان پس از طی دورههای آموزشی و تبدیل شدن به جوان مسئولیتپذیر، یاد میگیرند که چگونه با نگاه به بیانیه گام دوم، مشکلات محله و شهر خود را شناسایی و حل کنند. این یعنی تبدیل گفتمان به عمل؛ جایی که آموزش ابزاری برای رفع مشکلات واقعی مردم میشود.
8. نقشآفرینی بانوان و خانوادهها
در این مدل آموزشی، خانواده به عنوان کانون اصلی تربیت مورد توجه قرار گرفته است. آموزشها به گونهای طراحی شده که بانوان نیز به عنوان مربیان تربیتی نقش کلیدی ایفا کنند و مفاهیم بیانیه گام دوم (به ویژه در حوزه سبک زندگی و معنویت) را به درون خانوادهها ببرند.
استان کرمان با ترکیب شور انقلابی (برخاسته از مکتب حاج قاسم) و شعور تشکیلاتی (برنامهریزی آموزشی لایهبهلایه)، توانسته است بیانیه گام دوم را از یک متن مکتوب خارج کرده و به یک گفتمان عمومی، عملیاتی تبدیل کند. به همین دلیل، این استان اکنون به عنوان نمونه موفق و الگوی تکثیر این آموزشها برای کل کشور شناخته میشود.