ساختار جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی (در حال تکمیل)
«به دنبال ارائه یک الگوی حلقه میانی هستیم و منظور از کار تشکیلاتی در قالب حلقه میانی جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی، مجموعه فعالیتهای جمعی سازمانیافته در چارچوب ساختار تعریف شده، برای هدایت و ساماندهی نیروها و اقشار مردم به سوی آرمانهای انقلاب اسلامی با محوریت بیانیه گام دوم و مبتنی بر هدفمحوری، نظم و تقسیم کار، تربیت نیروی مؤمن و کارآمد، همکاری و پاسخگویی، و پیوند مستمر با مسائل واقعی جامعه با پرهیز از آفتهای حزبی و کسب قدرت به هر قیمتی است.»
جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی ساختاری خودجوش مردمی و دلی و به عنوان حلقه میانی است نه مجموعهای حزبی که توضیحات خوبی در بخش در باره ما https://prsiran.ir/about داده شده است و در تکمیل این بخش لازم است خوانده شود تا درک درستی از ساختار تشکیلاتی حلقه میانی جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی اتفاق بیافتد.
جبهه مردمی گام دوم انقلاب ساختاری خودجوش مردمی و در قالب حلقه میانی است و با توجه به اهداف تعریف شده خود در جهت تحقق بیانیه گام دوم و در طول چهل ساله دوم انقلاب فعالیت میکند لذا بطور داوطلبانه نه رابطه حقوقی و اداری خود را ملزم به تبعیت از مرجع کارشناسی بیانیه گام دوم در اندیشگاه گام دوم میداند و همچنین مشروعیت خود را منوط به حرکت به سمت تحقق اهداف بیانیه تعریف کرده است و برای پیش برد این اهداف نیازمند به تقسیم کار و تشکیلات است.
با این دیدگاه است که ساختار جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی در سه حوزهی اصلی زیر تعریف میشود که هر حوزه دارای مأموریت، ترکیب و اختیارات کاملاً تعریفشده است تا تقسیم کار درستی انجام شود و از تداخل وظایف نیز جلوگیری گردد:
حوزهی راهبری و سیاستگذاری: (شورای راهبردی)
حوزهی اجرایی: (دبیرکل و شبکههای استانی و عملیاتی)
حوزهی پشتیبانی و نظارت: (بانی خیر (بنیانگذار) و دفاتر نظارتی مستقل)
مرجع بالادستی: شورای راهبردی جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی
تعریف: شورای راهبردی عالیترین مرجع تصمیمسازی، تعیین سیاستها، تصویب برنامههای کلان و نظارت عالیه بر روندها و عملکرد ساختار در راستای تحقق آرمانهای بیانیه گام دوم است. مصوبات این شورا برای همهی ارکان جبهه لازمالاجراست و فاقد هرگونه وظیفه اجرایی مستقیم است.
ترکیب و جایگاه: شورا ارکان اصلی سیاستگذاری جبهه است و نقش آن حفظ مسیر اصلی انقلاب و اهداف مردمی است.
تعداد اعضا: شورا از ۹ عضو اصلی تشکیل میشود که ترکیب آنها باید به گونهای باشد که پوشش دهنده اهداف فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مردم بنیاد باشد.
دبیر شورا: دبیر شورا با رأی اکثریت اعضای شورا و تأیید نهایی بانی خیر (بنیانگذار) منصوب میگردد. دبیر شورا مسئول اداره جلسات و تنظیم دستور کار است و در عین حال دبیرخانه شورا را هدایت میکند.
ریاست شورا (دوره گذار): در مرحلهی تأسیس و پیش از تکمیل ظرفیت ۹ نفره، ریاست شورا بهطور موقت با بانی خیر (بنیانگذار) جبهه مردمی گام دوم خواهد بود. پس از تثبیت کامل اعضا، ریاست بهصورت شورایی و با انتخاب داخلی اعضا صورت میپذیرد.
دبیرخانه شورا: شورا دارای دبیرخانهی رسمی و کوچک است که وظیفهی ثبت دقیق مصوبات، مستندسازی تصمیمات و نظارت بر روند ابلاغ و اجرای آنها توسط دبیرکل را برعهده دارد.
اختیارات و وظایف شورای راهبردی:
سیاستگذاری کلان: تصویب سیاستهای کلان، راهبردها و نقشهی پنجسالهی عملیاتی جبهه متناسب با بیانیه گام دوم.
نظارت کلان: تعیین صلاحیت، اعطای حکم و نظارت مستمر بر عملکرد دبیرکل و معاونان و دبیران استانهای پیشنهادشده توسط ایشان.
چارچوببندی: تصویب آییننامهها، دستورالعملهای ساختاری و ساختار سازمانی تفصیلی که دبیرکل موظف به اجرای آنهاست.
تأیید انتصابات عالی: تأیید نهایی انتصابات مدیران (معاونین دبیرکل) که از سوی دبیرکل پیشنهاد میگردد.
پایش عملکرد: مطالبهی گزارشهای ادواری (فصلی و سالانه) عملکرد اجرایی، مالی و میدانی از دبیرکل و استانها از طریق دبیرخانه شورا.
تشکیل کمیسیونهای تخصصی: تشکیل کمیسیونهای فکری، راهبردی و مشارکتها (مانند کمیسیون اقتصاد مقاومتی، فرهنگ، و تعلیم و تربیت و ....) برای پشتیبانی فکری و کارشناسی مصوبات شورا.
مرزها و شفافسازی حوزه راهبری:
عدم مداخله اجرایی: شورا مطلقاً حق مداخله مستقیم در جزئیات اجرایی روزمره، انتصابات در سطوح پایینتر از معاونین، یا مدیریت میدانی پروژهها را ندارد و صرفاً مصوبات و سیاستها را ابلاغ و فرایندها را پایش و گزارش میکند.
مکانیسم گزارشگیری: شورا صرفاً از طریق دبیرخانه و کمیسیون بازرسی مصوب خود، گزارشها و مستندات مورد نیاز را دریافت و بررسی و به خیر بانی (بنیانگذار) گزارش مینماید.
مرجع اجرایی: دبیرکل جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی
تعریف: دبیرکل بالاترین مقام اجرایی جبهه است و مسئولیت مستقیم پیادهسازی سیاستها، مدیریت منابع انسانی و مالی، و هماهنگی کلیه فعالیتهای میدانی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در سطح کشور را برعهده دارد.
انتصاب و مسئولیتپذیری:
انتصاب: دبیرکل توسط شورای راهبردی انتخاب میشود و حکم نهایی خود را از سوی بانی خیر دریافت میدارد (تأیید هویت و تعهد).
دوره گذار: تا پیش از تشکیل رسمی شورای راهبردی ۹ نفره، انتصاب موقت دبیرکل بهصورت مستقیم توسط بانی خیر (بنیانگذار) انجام میگیرد تا ساختار اجرایی شکل گیرد.
پاسخگویی: دبیرکل مستقیماً به شورای راهبردی پاسخگو است.
اختیارات و وظایف دبیرکل:
اجرای مصوبات: اجرای دقیق و بهموقع مصوبات شورای راهبردی، تدوین برنامههای اجرایی سالانه و تخصیص بودجهی عملیاتی بر اساس چارچوبهای مصوب.
هدایت عملیاتی: مدیریت اجرایی کلیه مجموعههای زیرمجموعه، از جمله حوزههای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، شبکههای استانی، شهرستانی، محلی، روستا و سازمانهای مرتبط تعریفشده توسط شورا.
مدیریت منابع انسانی: پیشنهاد انتصابات معاونان ارشد، مدیران کل و دبیران استانی به شورای راهبردی جهت کسب تأیید و تصویب نهایی.
شبکهی استانی: دبیرکل هدایت و نظارت بر عملکرد استانها بر مبنای آییننامهی مصوب نظام ارزیابی عملکرد استانها که توسط شورا تأیید شده است را بر عهده دارد.
معاونان: دبیرکل دارای پنج معاونت است.
۱. معاون اجرایی. https://prsiran.ir/page/executive-deputy
2. معاونت اداری و مالی. https://prsiran.ir/page/Administrative-financial
3. معاون آموزشی/فرهنگی/علمی. https://prsiran.ir/requests/Amoozeshi_farhangi
4. معاون اجتماعی/مشارکتها. https://prsiran.ir/page/People–Governance-Network
5. معاون اقتصادی/مردمی سازی اقتصاد. prsiran.ir/page/cooperative-economy
که هرکدام مطابق آییننامههای اجرایی و پیشنهادات دبیرکل و تصویب شورای راهبردی و سیاستگذاری فعالیت دارند.
گزارشدهی دورهای: ارائهی گزارشهای تفصیلی فصلی از فعالیتها، وضعیت مالی و انطباق با اهداف به شورای راهبردی و ارسال نسخهای برای اطلاع دفتر بازرسی بانی خیر (بنیانگذار) جبهه مردمی گام دوم انقلاب.
مدیریت: مدیریت فنی زیرساخت و امنیت دادهها بر عهده بانی خیر است تا اطمینان از محرمانگی و پایداری سیستم حاصل شود. با این حال، بهرهبرداری، تحلیل دادهها و استخراج شاخصهای عملکردی با دبیرکل و تیمهای تخصصی او خواهد بود.
تشکیل کارگروهها: پیشنهاد تشکیل کارگروهها و شوراهای موقت تخصصی (غیرراهبردی) متناسب با نیازهای عملیاتی و مأموریتهای فوری، پس از کسب تأیید شورا.
شفافسازی ساختاری حوزه اجرایی:
محدودیت اختیارات: دبیرکل صرفاً مجری سیاستهاست و حق تغییر در مفاد سیاستها و مصوبات شورایی را ندارد، مگر آنکه درخواست رسمی اصلاح را با توجیه کارشناسی به شورا ارائه دهد و تأییدیه دریافت کند.
مسئولیت انضباطی: مسئولیت مستقیم انضباط اداری کلیه کارکنان و پیگیری قاطع مصوبات شورا در سطح کشور، استانها و کلیه زیر مجموعه اجرایی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بهطور کامل با دبیرکل است.
مدیریت مرکزی: دبیرکل، مسؤول مستقیم دفتر مرکزی جبهه، خزانهداری (در چارچوب بودجه مصوب) و کنترل و نظارت کیفی بر پروژههای میدانی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در سراسر کشور محسوب میشود.
دبیران استانها:
در سطح استانها، مسئولیت راهبری، هماهنگی و اجرای سیاستهای جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی بر عهده دبیر جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی استان است.
دبیر استان بهعنوان عالیترین مقام جبهه در سطح استانی، مأمور اجرای مصوبات و سیاستهای ابلاغی از سوی دبیرکل و شورای راهبردی جبهه میباشد.
ارکان و معاونتهای زیرمجموعه دبیر استان:
دبیر استان با هدف تحقق مأموریتهای جبهه و سازماندهی فعالیت اقشار و گروههای مردمی، دارای پنج معاونت است:
معاونت اجرایی
معاونت اداری و مالی.
معاونت اجتماعی و مشارکتها
معاونت اقتصادی و مردمیسازی اقتصاد
جایگاه و شرح وظایف دبیر استان:
مرجع نظارتی و پشتیبان: بانی خیر (بنیانگذار جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی)
تعریف: بانی خیر، طراح فکری و پایهگذار جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی است. نقش او ماهیتی راهبری فرهنگی، پشتیبانی و نظارتی دارد تا جبهه از نیت خیر بناگذاری و مسیر مردمی خود منحرف نشود. او وظیفه دارد از صیانت نیت خیرخواهانه، مردمی بودن و عدم انحراف از اصول اولیه در جهت تحقق اهداف بیانیه گام دوم انقلاب اطمینان حاصل کند، بدون آنکه در امور اجرایی روزمره دخالت نماید.
جایگاه و حدود اختیارات
بانی خیر، شخصیت مؤسس و ناظر کلان جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی است؛ فردی که بهواسطه ایمان، تقوا، سابقه انقلابی و اشتهار به پاکدستی، نماد اعتماد عمومی و ضمانت اخلاقی جبهه محسوب میشود و نظارت بر آن توسط هیئت نظار مجمع تشکلهای مردمی گام دوم انقلاب انجام می شود.
با توجه به تجربه تشکلهای پیشین و نیاز به راهبری موثر، بانی خیر وظیفه دارد نقش راهبردی، معنوی و الهامبخش جبهه را ایفا کند؛ نقشی که محور وحدت نیروهای انقلابی و معیار سلامت ارزشی و مردمیبودن فعالیتها است.
جایگاه او راهبری کلان و نظارت ارزشی در مجموععه است؛ نه مدیریت روزمره، بلکه هدایت و جهتدهی جریان گام دومی در این مجموعه در مقیاس فرهنگی، اجتماعی و مردمی.
الف ـ نقش راهبری بانی خیر
ب ـ مرز اختیارات
جایگاه بانی خیر، غیراجرایی اما راهبریِ عالیه است؛ بدین معنا که:
ج ـ نقش در دوران تأسیس
تا پیش از تشکیل هیأت مؤسس و تصویب آییننامهها، بانی خیر مسئول هدایت مرحله تأسیس و فعالسازی ارکان جبهه است.
در این دوره اختیار صدور احکام و تعیین سمتهای اولیه را دارد؛ اما این اختیارات صرفاً تا تشکیل هیأت مؤسس و فعال سازی ارکان جبهه معتبر است و باید در نخستین نشست مؤسسین تأیید یا اصلاح جمعی گردد.
هدف این مرحله، استقرار اولیه اصول، ساختار و نظم تشکیلاتی جبهه است.
د ـ پس از تثبیت ساختار
با آغاز فعالیت رسمی ارکان جبهه، بانی خیر در جایگاه ناظر عالی و راهبر معنوی باقی میماند.
مسئولیت حفظ «روح بیانیه گام دوم» و انسجام فکری و مردمی بر عهده اوست.
از این پس در هیچ ساختار اجرایی رسمی دخالت ندارد و صرفاً بهعنوان مرجع اعتماد عمومی و عامل حفظ سلامتجهتگیری جبهه شناخته میشود.
مدیریت موقت و ورود اجرایی محدود
در مرحله تأسیس، بانی خیر ریاست موقت شورای راهبردی و شوراهای اولیه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی را برعهده دارد تا ساختارها مستقر شوند. این ریاست جنبه هماهنگی و هدایتی دارد و تا زمان تشکیل رسمی هیأت مؤسس، شورای راهبردی و انتخاب دبیرکل معتبر است.
پس از تثبیت ساختار، وظایف اجرایی و ریاست شوراها به ارکان مربوطه واگذار میشود.
ورود اجرایی محدود: بانی خیر صرفاً در موارد زیر مجاز به ورود اجرایی است:
این ورود تنها با اعلام رسمی و تأیید هیأت بازرسی مشترک ممکن خواهد بود، و باید اطلاع کتبی آن به شورای راهبردی ارائه گردد.
نظارت از طریق دفتر
نظارت عملیاتی بانی خیر از طریق دفتر بازرسی مستقل انجام میشود که در ساختار جبهه و سامانه ملی گزارشدهی مستقر است.
حوزههای مأموریتی پس از تثبیت
اصول خیرخواهانه و شفافیت بانی خیر
4. نهادهای تکمیلی برای رفع تداخل وظایف و تضمین انسجام
برای اطمینان از عدم بروز تعارض منافع و تداخل وظایف میان سه رکن اصلی (شورا، دبیرکل، بانی خیر)، سه نهاد پشتیبان تعریف شده است:
الف. هیأت داوری و حل اختلاف (مرجع قضایی داخلی)
ترکیب: سه نفر نماینده شورای راهبردی، نماینده بانی خیر، و کارشناس حقوقی مستقل که صلاحیت او به تأیید هر دو طرف برسد.
مأموریت: داوری در اختلافات ساختاری، تفسیر آییننامهها و حل تعارضات احتمالی میان دبیرکل، شورا یا بانی خیر. تصمیمات این هیأت الزامآور است.
ب. دفتر بازرسی مشترک (واحد پایش عملکرد)
تشکیل: زیر نظر بانی خیر، با حضور نماینده رسمی شورا و نماینده دبیرکل برای تضمین بیطرفی.
مأموریت: ارزیابی مستمر عملکرد شبکههای استانی، بررسی صحت مالی و بودجهای دبیرکل، و تطبیق کامل عملکردها با مصوبات شورایی. گزارش تخلفات به شورا و بانی خیر ارسال میشود.
ج. سامانه ملی قدرت نرم و گزارشدهی دیجیتال
هدف: ایجاد بستر واحد دیجیتال برای فعالیتهای سه رکن؛ ثبت، انتشار و شفافسازی تصمیمات و گزارشها.
دادههای ثبتشده شامل متن کامل مصوبات، ابلاغیههای اجرایی دبیرکل، گزارشهای عملکرد فصلی و گزارشهای نظارتی دفتر بازرسی و ارکان جبهه است.
آییننامههای اجرایی چارچوب کلی و دائمی اجرای یک سیاست یا نظام کاری را مشخص میکند؛ یعنی نظامنامه عمل تشکیلات است و ستون فهم، انسجام و اجرا در هر ساختار تشکیلاتیاند. این اسناد، مفاهیم کلی و مجردِ ساختار را به چارچوبهای عملی و قابل اجرا و خروجی محور تبدیل میکنند و مرز مسئولیتها، روابط داخلی و مسیر تصمیمگیری را شفاف میسازند. بدون آییننامه، هیچ تشکیلاتی با بهترین طراحی سازمانی نمیتواند به کارکرد مطلوب برسد، زیرا فهم مشترک از چه کسی، چه کاری، چگونه و در چه زمان شکل نمیگیرد.
در حقیقت، آییننامهها نقش تنظیمکننده روابط درونی و جهتدهنده خروجی عملکردی ساختار را ایفا میکنند؛ آنها زبان مشترک بین سیاستگذار، مجری و پشتیبان بوده و تضمین مینمایند که همه اجزاء در یک هماهنگی واحد حرکت کنند و قدرت ساختار به نتیجه تبدیل شود، نه به تعدد رفتارهای بدون ارتباط تعریف شده.
بر همین اساس آئین نامه اجرایی بخشهای مختلف ساختار تشکیلاتی جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی متضمن اتصال سیاستگذاری، اجرا ، نظارت و پشتیبانیاند و ساختار را قابل درک دقیقتر و از برداشتهای شخصی و ناقص جلوگیری و بخشهای ساختار را بهصورت سیستمی به هم متصل میکند تا خروجی ساختار متناسب اهداف تحقق یابد.
جبهه مردمی گام دوم انقلاب اسلامی دارای 17 آئین نامه دائمی است تا ساختار تشکیلاتی طراحی شده به یک نظام عملیاتی منظم و خوداصلاحگر تبدیل گردد.
فهرست آییننامهها:
۱. آییننامه تشکیل و اداره جلسات شورای راهبردی که نحوه تشکیل جلسات، دعوت اعضاء، تصویب مصوبات و ثبت رسمی تصمیمات شورای راهبردی را تعیین می کند.
۲. آییننامه ارتباط شورای راهبردی با دبیرکل و معاونتها که مسیر ارسال مصوبه از شورا به اجرا و دریافت بازخورد از دبیرکل را مشخص میسازد.
۳. آییننامه تدوین، بازنگری و تصویب سیاستهای کلان تشکیلات که چگونگی تنظیم راهبردها، بازبینی دورهای و تصویب سیاستهای پایه در شورای راهبردی را تعیین میکند.
۴. آییننامه اختیارات، مسئولیتها و تفویض دبیرکل و معاونتها که حدود اختیار، وظایف اجرایی، و مسئولیت پاسخگویی مدیران مرکزی و استانی را روشن مینماید.
۵. آییننامه مدیریت شورای دبیران استانها و ارتباط استان–مرکزکه شیوه هماهنگی و تبادل تصمیم میان دبیرخانه مرکزی، استانها و مناطق را مشخص میکند.
۶. آییننامه جذب، آموزش و استمرار عضویت نیروهای تشکیلاتیکه اصول گزینش، آموزش تشکیلاتی و نحوه تثبیت عضویت نیروهای فعال را تعیین میکند.
۷. آییننامه آموزش، مهارتافزایی و جانشینپروری تشکیلاتیکه سازوکار تربیت مدیران آینده و آموزش دورهای نیروهای مسئول را تدوین میکند.
۸. آییننامه نظام گزارشدهی و ارزیابی عملکرد معاونتها و استانها که فرمت و زمانبندی گزارشهای عملکرد و شاخصهای ارزیابی را مشخص میسازد.
۹. آییننامه هماهنگی میان معاونتها و مدیریت پروژههای مشترک که قواعد تقسیم وظایف و همافزایی در طرحها و برنامههای میانحوزهای را تعیین میکند.
۱۰. آییننامه مدیریت مالی و پشتیبانی اجرایی جبهه که نحوه تامین و تخصیص بودجه، شفافیت هزینهها و کنترل مالی در سطح مرکزی و استانی را تنظیم میکند.
۱۱. آییننامه جایگاه و اختیارات بانی خیر (بنیانگذار) که نقش و وظایف حمایتی، حدود اختیارات و شیوه تعامل بانیخیر با ارکان جبهه را مشخص میسازد.
۱۲. آییننامه ساختار، مأموریت و حدود عمل دفاتر نظارتی مرکزی و استانی که جایگاه حقوقی دفاتر نظارتی، شرح وظایف و شیوه فعالیت آنان را تعریف مینماید.
۱۳. آییننامه نظام بازرسی، رسیدگی به تخلفات و اصلاح عملکرد که رویّه شناسایی تخلفات تشکیلاتی و روش اصلاحی و تذکاری متناسب را تبیین میکند.
۱۴. آییننامه ارتباط دفاتر نظارتی با شورای راهبردی و دبیرکل که نظام گزارشدهی و سطح پاسخگویی دفاتر نظارتی را در نسبت با سایر ارکان تعیین میکند.
۱۵. آییننامه نظام داده، مستندسازی و بانک اطلاعات تشکیلاتی که روش جمعآوری، طبقهبندی و نگهداری دادههای سازمانی در سطح ملی و استانی را تعیین میکند.
۱۶. آییننامه نظام ثبت و پیگیری مصوبات تشکیلاتی که شیوه ثبت، ابلاغ و نظارت بر اجرای تمامی مصوبات شورای راهبردی و دبیرکل را ساماندهی میکند.
۱۷. آییننامه فرهنگ سازمانی، اخلاق تشکیلاتی و سبک تعامل جبههای که اصول رفتاری، انضباط در همکاری و روحیه جمعگرایی در جبهه را تبیین و نهادینه میسازد.