باسلام و عرض ادب و احترام خدمت ریاست محترم جمهوری و کارشناسان اقتصادی دولت محترم
اقتصاد ایران در شرایط تورم مزمن و تحریم صدها شرکت نقش آفرین در شریان تولید ایران و کاهش قدرت خرید .افزایش انتظارت عمومی و رشد اقتصادی ضعیف قرار دارد
تجربه داخلی و بین المللی نشان داده است که شوم درمانی . حذف ناگهانی یارانه ها .سرکوب قیمتی نتنها تورم را مهار نکرده بلکه منجر به نارضایتی اجتماعی و رکود عمیق تر خواهد شد .کشور غنی ایران در بدنه اقتصادی خود با هزاران فرصت و رشد و توسعه در بطن خود با کمک استعدادهای انسانی باسواد و بی نظیر در دنیا همچنان میتواند خود را از تلاطم امواج خطر ناک این روزگار سالم به ساحل توسعه برساند .
بشرطی که به نیروهای متعهد و دانشمند خود اعتماد کرده و از آنها استقبال نموده و راهکارهای پژوهشگران حوزه اقتصاد را دقیقا با موشکافی و مسلط به آن انجام دهد .
ریشه بحران اصلی »»»»»»»»»»»
1)رشد بی ضابطه نقدینگی ..کسری بودجه ساختاری دولت .ضعف در حکمرانی پولی و مالی .و رانت و فعالیت های غیر مولد است .
هدف این برنامه خروج تدریجی اما قاطع از حلقه محکم تورم با کمترین فشار بر مردم و بیشترین اصلاح در بدنه دولت است
2). اصول راهبردی غیر قابل مذاکره
الف) عدم ایجاد شوک قیمتی و ناگهانی در انرژی ها .ارز خارجی .نان تولید شده در کشور
ب ) حفظو ترمیم قدرت خرید 6 دهک پایین
پ ) جراحی در دولت و رانت های موجود در بدنه دولت .
ج ) مهار تورم از مسیر پولی ..مالی وزنه دستورات خشک اداری
3 ) ساختار اجرایی برنامه مهار تورم
برنامه در 3 فاز زمان بندی شده باید ترسیم و اجرا شود که قابلیت اجرا در چار چوب ساختار فعلی دولت را دارد .
فاز صفر »»»»»»»»
این فاز که از صفر تا شیش ماه قابل اجرا است وظیفه دولت و سیستم مالی دولت و سیستم بانکی در این فرصت شیش ماهه تثبیت اقتصاد کشور بطور اظطراری و فوری بامی از اهداف اولیه و اصلی است .
اقدامات کلیدی در این باره زمانی که دولت باید به اجرا بگذارد شامل توقف اضافه برداشت بانکها از منابع بانک مرکزی است .
تعیین سقف رشد نقدینگی حداکثر 15%بطور سالانه تنظیم شود .
ممنوعیت تامین کسری بودجه از منابع پولی و تنظیم نرخ بهره متناسب با تورم مورد انتظار
استقرار کالا برگ هوشمند برای کالاهای اساسی (نان .غذا .دارو )
نتایج مورد انتظار از اقدامات فوق میتوان توقف جهش قیمت ها را عنوان کرد . کاهش التهابات روانی در بازار .حفظ قدرت خرید و معیشتی اقشار آسیب پذیر که یکی از اهداف اصلی این طرح در پروسه کنترل تورم افسار گسیخته کشور است .
بعد از این مرحله وارد فاز اول عملیاتی میشویم »»»»»»
الف ) اصلاح ساختار دولت و بودجه فرصت اجرا ( 6 تا 18 ماه )
از اهداف این مرحله مهار تورم بدون رکود اقتصادی است . که نظریه بسیاری از کارشناسان زبده اقتصادی در دنیا است .
اقدامات کلیدی »»»»»»»»»»
1) کاهش حداقل 20% از هزینه های جاری دولت بصورت جدی و عملی .
2) ادغام یا انحلال شرکتهای دولتی زبان ده و غیر ضروری
3) اصلاح نظام مالیاتی کشور با تمرکز بر دارایی های غیر مولد ( مسکن خالی ..زمین ..ارز )
4) حذف سازمانهای موازی اقتصادی
5) انتقال نیرو به پروژه های عمرانی و خدمات شهری
6) طراحی سیستم اخذ مالیات نرم و هوشمند بجای فشار اقتصادی بر مردم .. ازجمله مالیات بر سوداگری اقتصادی کوتاه مدت و مالیات بر تراکنشهای بزرگ غیر تجاری
لازم به ذکر است که در این سیاست گذر از بحران اقتصادی مالیات بر حقوق بگیران و تولید کنندگان به کمترین حد ممکن تنزل یابد .
7) اصلاح یارانه انرژی بدون شوک قیمتی وبصورت نرم و پله ای انجام شود .( مصرف بالاتر = قیمت بالاتر ) در انرژی الگوی موقت و میان مدت تنظیم و اجرا شود .
درآمد حاصل از این اقدامات باید به کاهش بیمه و مالیات در بخش تولید منجر شود .
نتایج فاز اول »»»»»»»»
اگر مراحل فوق را با نکات کلیدی فاز اول بصورت دقیق پیاده سازی کنیم میتوان کسری بودجه را مهار کرد و فشار از روی مردم برداشته می شود و سرمایه های سرگردان به سمت تولید حرکت خواهد کرد .
فاز دوم »»»»»»»»»»
در این مرحله احیاء تولید و در نتیجه اشتغال در کشور در من 18 ماه باید محقق شود .
هدف این مرحله بالا رفتن درآمد مردم بطور محسوس و ذوب شدن تورم در افزایش قدرت خرید در سطح جامعه است .یعنی اگر چرخ تولید در کشور به حرکت در آید و به دنبال آن اشتغال ایجاد شود تورم که حاصل عدم توازن این دو عامل مهم است بصورت آرام و نامحسوس از بین خواهد رفت .
برنامه ملی اشتغال مولد در فاز دوم را باید بصورت مرحلهی انجام داد .
باید پنج موتور مولد اشتغال زیر را اصلاح و توسعه دهیم .
1) توسعه کشاورزی مدرن و هوشمند
2) توسعه صنایع غذایی و ایجاد امنیت غذایی
3) توسعه و اصلاح پتروشیمی پایین دستی
4) توسعه صنایع معادن و فلزات فرآوری شده
5) توسعه گسترده اقتصاد دیجیتال وفبن تک ها
وام های هدفمند مطالعه شده را گسترش داده .تضمین خرید و حذف مقررات زائد در بخش های مختلف در دستور کار قرار دهیم .
ایجاد یک انقلاب ارزی در کشور بدون وارد کردن شوک در سیستم بانکی و مالی »»»»»»»»»»»»»
حذف رانت ارز ترجیهی ..تشکیل بازار واحد ارزی مدیریت شده ..ثبات نرخ ارز مهمتر از پایین بودن آن است .که باید مورد توجه دولت و سیاست گذاران اقتصادی قرار گیرد .
اگر اقدامات بالا را از فاز دوم بصورت دقیق انجام داده باشیم باید نتیجه فاز دوم را با رشد واقعی دستمزدها و کاهش بیماری و مهار پایدار تورم را در جامعه لمس کرده باشیم .
فاز سوم عملیاتی »»»»»»»»»»»
عملیات تثبیت بلند مدت ( 3 الی 5 سال )
یکی از اهداف این فاز عملیاتی جراحی اقتصاد به کشور عدم بازگشت تورم به اقتصاد است .
استقلال واقعی. بانک مرکزی یکی از اهداف اصلی این جراحی اقتصادی باید بطور جدی دنبال شود و تامین کسری بودجه دولت را از بانک مرکزی ممنوع اعلام کرد .
ریاست بانک مرکزی را از رجال اقتصادی و پر توان و قدرتمند انتخاب کرد .
اقتصاد شفاف و دیجیتالیز ه کردن آن با عملیاتی کردن دولت الکترونیک و حذف رانت اطلاعاتی و کاهش فساد در سیستم را بصورت جدی دنبال و محقق نمود .
با عنایت به انجام مراحل فوق و تدابیر علمی و اقتصادی میتواند خروجی اقدامات ذکر شده را در کاهش تورم حال حاضر 50% به زیر 15% تنزل دهد و افزایش قدرت خرید مردم و اعتماد عمومی برای توانمندی دولت در کنترل و هدایت اقتصادی کشور را لمس نمود .
بنابر این میتوان چنین نتیجه گرفت که تورم دشمن مردم و کشور است و یارانه بصورت صحیح و کارشناسی شده کمک به حفظ قدرت خرید مردم و مهار نقدینگی است . اصلاح حتما در بدنه اقتصادی خود دولت و رانت های موجود متمرکز شود و حدالاامکان فشار بر مردم در کمترین حد تنظیم شود .
کشورهای ترکیه ..برزیل و لهستان و یونان توانستند. با این روش و راهکار دقیق و جراحی اقتصادی بدون کوچکترین صدمه اجتماعی از این مرحله سخت اقتصادی عبور کرده و به توسعه و رشد اقتصادی و مهار پایدار تورم برسند .
امید است بدون هیچ گونه ملاحظات جناحی با تمرکز به رشد و توسعه همه جانبه کشور به نقطه اوج قدرت اقتصادی و اجتماعی و ......برسیم که آرزوی تمام ایرانیان وطن پرست واقعی است .
با احترام مجدد
علی احمدیان پژوهشگر و اینده پژوه